عنوان: بررسی نقش حسابرسی داخلی در اعمال نظارت بهینه در شرک‌هاي صنایع پتروشیمی استان فارس

 

پژوهشگر: ناهيد زاهداني

نام دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد دهاقان

رشته تحصيلي: کارشناسی ارشد مدیریت دولتي ـ گرايش مالي

استاد راهنما: دکتر محمد نمازي

استاد مشاور: دکتر مهدي ابزري

سال تحصیلی: 78

 

چکیده

بررسی نقش حسابرسی داخلی در اعمال نظارت بهینه در شرکت‌های صنایع پتروشیمی استان فارس

در سازمان‌های گسترش یافته امروز، با توجه به تعداد کارکنان و پیچیده شدن فعالیت‌ها، مدیران به منظور اعمال نظارت بهینه بیش از پیش نیازمند ابزار و سیستم‌های کنترلی می‌باشند. از سوی دیگر در متون حسابرسی و حسابداری، حسابرسی داخلی به عنوان عاملی برای کنترل عملیات توسط مدیران سازمان‌ها و وسیله‌ای برای اندازه‌گیری و ارزیابی سایر کنترل‌‌های موجود در مؤسسات معرفی می‌گردد. بدین ترتیب تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش حسابرسی داخلی در اعمال نظارت بهینه انجام گرفته است و برای این منظور پس از انجام مطالعات اولیه، هفت شرکت وابسته به صنایع پتروشیمی در محدوده جغرافیایی استان فارس انتخاب گردید. بی‌شک نتایج این تحقیق را می‌توان تا حدودی به سایر صنایع کشور تعمیم داد.

این تحقیق به دنبال هدف فوق به بررسی نظرات مدیران شرکت‌های مورد مطالعه، درخصوص کفایت محتوای اطلاعات حاصل از حسابرسی داخلی شرکتشان پرداخته است. روش جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی بوده است. در بخش میدانی از مصاحبه و پرسشنامه استفاده گردید که اعتبار پرسشنامه با توزیع در یک گروه کوچک مورد تأیید قرار گرفت و سپس پرسشنامه‌ها در نمونه انتخابی توزیع گردید. داده‌های حاصل از پرسشنامه بوسیله نرم‌افزار آماری SPSS پردازش شده است و برای آزمایش فرضیات از آزمون t، تحلیل و واریانس و آزمون همگنی واریانسها استفاده شده است.

نتایج بدست آمده حاکی از تأیید فرضیه‌های اصلی این تحقیق است و نشان می‌دهد که مدیران سازمان‌های مورد مطالعه حسابرسی داخلی را در اعمال نظارت بهینه مؤثر می‌دانند و همچنین محتوای اطلاعات حاصل از حسابرسی داخلی سازمان‌هایی را که در آن اشتغال دارند کافی می‌دانند. نتایج نشان می‌دهد که مدیرانی که میزان تحصیلاتشان دیپلم یا فوق‌دیپلم است از کفایت محتوای اطلاعات حاصل از حسابرسی داخلی شرکت خود بیشتر رضایت دارند تا آنها که تحصیلاتشان لیسانس یا بالاتر است. به عبارت دیگر مدیرانی که تحصیلات لیسانس یا بالاتر دارند از گزارش‌های حسابرسی داخلی شرکت خود انتظار اطلاعات بیشتری دارند. اما دو عامل رشته تحصیلی و سوابق کاری در نظرات مدیران درخصوص نقش حسابرسی داخلی در اعمال نظارت بهینه و همچنین کفایت محتوای اطلاعات حسابرسی‌های داخلی شرکتشان تأثیری ندارد.

 

فهرست:

عنوان / صفحه

فهرست جداول / ح

فهرست نمودارها / خ

فصل اول: کلیات / 1

1-1ـ مقدمه / 2

اهئاف تحقیق / 3

اهداف اصلی  / 3

اهداف فرعی / 3

فرضیات تحقیق / 4

اهمیت و ضرورت تحقیق / 5

کاربرد نتایج تحقیق / 6

محدودیت‌های تحقیق / 7

روش تحقیق / 7

تعریف اصطلاحات / 8

پیشینه تحقیق / 10

تحقیقات خارجی / 10

تحقیقات ایرانی / 10

خلاصه سایر فصول / 12

فصل دوم: ادبیات تحقیق / 13

مقدمه / 14

بخش اول: حسابرسی داخلی / 15

مقدمه / 15

تعریف حسابرسی / 16

حسابرسی تطبیقی / 17

حسابرسی مالی / 17

حسابرسی مدیریت (عملیاتی) / 19

2-1-3 کنترل داخلی / 21

حسابرسی داخلی / 23

تفاوت حسابرسی مدیریت و حسابرسی داخلی / 24

تعریف حسابرسی داخلی / 24

تکامل حسابرسی داخلی / 27

تکامل در مفهوم داخلی / 27

تکامل در عمل / 28

حسابرسی داخلی سنتی / 28

حسابرسی داخلی مدرن / 28

حسابرسی داخلی نئو مدرن / 28

وظایف حسابرسی داخلی / 30

ماهیت مسئولیت حسابرسی / 31

حدود مسئولیت حسابرسان داخلی / 32

حدود رسیدگی حسابرسان داخلی / 32

نحوه عملکرد حسابرسان داخلی / 32

حسابرسان داخلی در مؤسسات کوچک و بزرگ / 33

برنامه عملیات سالانه حسابرسان داخلی / 34

تهیه و تنظیم برنامه حسابرسی داخلی / 34

رسیدگی عملیات / 35

رسیدگی به عملیات حسابداری و ملی / 35

مراحل انجام حسابرسی ملی / 35

رسیدگی به سایر عملیات حسابرسی / 37

فرایند رسیدگی عملیات / 38

مراحل رسیدگی به عملیات / 39

اصول اساسی در رسیدگی عملیات / 42

موقعیت حسابرسان داخلی در سازمان / 43

ارتباط حسابرسی داخلی با فعالیت‌های دیگر شرکت / 43

ارتباط حسابرسی داخلی با هیئت مدیره و با حسابرسی مستقل / 44

بخش دوم: نظارت یا کنترل / 45

مقدمه / 45

تعریف کنترل / 46

فرایند کنترل / 47

طبقه‌بندی استانداردها / 49

استراتژیهای اصلی کنترل / 50

اهمیت نقاط استراتژیک کنترل و نظارت / 50

روشهای مختلف کنترل و نظارت / 51

ویژگی‌های یک سیستم کنترل اثربخشی / 53

فصل سوم: روش تحقیق و جمع‌آوری اطلاعات / 54

مقدمه  / 55

روش تحقیق  / 55

جامعه مورد بررسی / 56

حجم نمونه / 57

روش‌های جمع‌آوری اطلاعات / 58

بررسی محتویات پرسشنامه / 59

تعیین روایی پرسشنامه / 60

تعیین اعتبار پرسشنامه / 60

روشهای آماری جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها / 61

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها / 64

مقدمه / 65

یافته‌های پژوهشی / 65

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادها / 85

مقدمه / 86

نتایج تحقیق / 86

پیشنهادهایی برای کاربرد یافته‌ها / 88

پیشنهادهای تحقیق / 89

ضمائم / 90

ضمیمه شماره 1: پرسشنامه / 91

منابع و مآخذ / 96

منابع فارسی / 96

منابع انگلیسی / 99

 

منابع و مآخذ

استونر، جیمز و فریمن، ادوارد. (1375) . مدیریت، ترجمه سیدمحمد اعرابی و علی پارسائیان، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی.

اقتداری، علی محمد. (1368). سازمان و مدیریت. تهران: انتشارات مولوی

الوانی، سیدمهدی. (1373). مدیریت عمومی. تهران: نشر نی

آل دفت، ریچارد، (1374). تئوری سازمان و طراحی ساختار، ترجمه علی پارسائیان و سیدمحمد اعرابی، جلد دوم، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

بحری، شهریار. (1372). کنترل‌های داخلی در محیط میکرو کامپیوتر. بررسی‌های حسابداری شماره 3، تهران: دانشکده علوم اداری و مدیریت.

بینش آق‌ اولی، اردشیر، (1356). مختصری درباره حسابرسی داخلی، حسابرس شماره 24، دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران.

پاکدامن، رضا. (1373). جنبه‌های حقوقی نظام توزیع کالا در ایران، ماهنامه بررسیهای بازرگانی شماره 93، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

تقوی، مهدی. (1363). استانداردهای حسابرسی، تهران: انتشارات انجمن حسابداران خبره ایران

جاسبی، عبدالله. (1368). نظارت و کنترل در مدیریت اسلامی. اقتصاد و مدیریت شماره 2 . تهران: دانشگاه آزاد اسلامی

حمیدی‌زاده، محمدمهدی. (1371). وظایف حسابرسی داخلی و کاربرد استانداردهای آن در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

خاچا طوریانس، سورن. (1369). بررسی سیر تحول نظام حسابداری و حسابرسی در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

خدادوست، طاهره، (1357). حسابرسی و روشهای آن. تهران: چاپخانه مصدر.

رخشنده‌رو، علیرضا. (1375). توسعه و نظارت، دانش حسابرسی شماره 7 ، تهران: دیوان محاسبات کشور.

رضازاده، ملک، رحیم. (1369). اصول حسابداری. تهران: انتشارات اردیبهشت.

رضائیان، علی. (1369). اصول مدیریت. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)

رضائیان، علی. (1376). رمز بقای سازمان. خبرنامه همایش علمی و پژوهشی نظارت و بازرسی در کشور شماره 1. سازمان بازرسی کل کشور

شیولسون، ریچارد. (1374). استدلال آماری در علوم رفتاری، جلد دوم. ترجمه علیرضا کیامنش. تهران: انتشارات ری

صادق‌پور، ابوالفضل. (1372). نظارت یا کنترل کردن. مجله مدیریت دولتی شماره 23، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

عالی‌ور، عزیز. (1360). حسابرسان داخلی، حسابرسان مستقل و حسابرسی سالانه، چرتکه، موسسه حسابرسی سازمان صنایع و سازمان برنامه شماره 2

علوی، مصطفی. (1374). حسابرسی مدیریت. تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.

عبده تبریزی، حسین. (1364). مروری بر حسابداری مالی. تهران: انتشارات پیشبرد.

فیضی، طاهره. (1372). مبانی مدیریت دولتی. تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه پیام نور

کورتی مانچ. (1376). تکامل حرفه حسابرسی داخلی. ترجمه عیسی مشایخی، حسابدار شماره 119 . تهران: انجمن حسابداران خبره ایران

اصول حسابداری. تهران کتابخانه فروردین، 1370

هومن، حیدر. (1373). شناخت روش علمی در علوم رفتاری. تهران: انتشارات پارسا